Bristol pand Den Bosch: Buurtbedevaart onthult 500 jaar vergeten geschiedenis

​In juni 2022 sloot schoenenketen Bristol de deuren van haar pand in de binnenstad van Den Bosch. Voor de start van de woningbouwontwikkeling besloot eigenaar Toon Iding dit overgangsmoment niet ongemerkt voorbij te laten gaan. Samen met Buro Bouwrituelen werd het pand omgevormd tot een plek van ontmoeting, herinnering en bezieling. Het resultaat: een bijzonder bouwritueel dat veranderde in een buurtbedevaart.
"Waar het mij omgaat is verbondenheid en eigenaarschap van mensen die eraan werken. De bouwers zijn ook meegenomen. Je maakt het met een bouwritueel echt persoonlijk."
​- eigenaar Toon Iding
Ontdekking 
 
Waar ooit schoenen werden verkocht, bleek de grond veel oudere verhalen te dragen. Onder het pand stond in de vijftiende eeuw de Sint-Geertruikerk, gewijd aan Geertrui van Nijvel. Hier bevond zich ook een Mariabeeld dat volgens bronnen twaalf wonderen verrichtte en ooit pelgrims uit heel Europa trok. Dit vergeten erfgoed kwam dankzij het bouwritueel opnieuw in beeld. 
Download hieronder het verhaal over Maria van Geertrui:
Ontwerp 
 
Buro Bouwrituelen ontwikkelde met eigenaar Toon Iding een programma waarin buurtbewoners en bezoekers actief konden deelnemen:

  • Verhalen & kennisdeling: historici en bewoners brachten samen de verborgen geschiedenis van de plek tot leven.
  • Symbolische handelingen: deelnemers legden een muntje in cement en staken een kaars aan voor voorspoed en geluk.
  • Verbeelding: in het pand stond een geïmproviseerd altaar met de foto van het beeld van Maria van Geertrui, die  diezelfde dag ook in het echt te bewonderen was in de Sint-Jan.
  • Ontmoeting & ritueel: zo’n zeventig mensen – van bouwers tot jonge gezinnen – namen deel aan het ritueel.

De hele zomer hingen er twaalf vlaggen aan de gevel als uitnodiging: een zichtbaar teken dat hier iets bijzonders te gebeuren stond.
Partners & betrokkenen 
 
Het bouwritueel kwam tot stand door samenwerking tussen heel verschillende partijen - van lokale vrijwilligers tot de plaatselijke bouwer .
  • Eigenaar / initiatiefnemer: Toon Iding
  • Proces & ontwerp: Buro Bouwrituelen (Imke, Renske, Rob en Peer)
  • Gemeenschap: buurtbewoners, bezoekers en bouwvakkers
  • Culturele context: verbinding met Sint-Jan en latente erfgoedgemeenschap
Wat we zagen en hoorden
 
De buurtbedevaart raakte een snaar. Mensen kwamen af op de muziek, deelden verhalen over de plek en voelden zich onderdeel van een groter geheel. De symbolische muntjes en kaarsen maakten indruk: van bouwvakkers die meededen tot een jong gezin dat hun verhuizing verbond met een wens voor toekomstige bewoners.
"Waar het mij omgaat is verbondenheid en eigenaarschap van mensen die eraan werken. De bouwers zijn ook meegenomen. Je maakt het met een bouwritueel echt persoonlijk."
​- eigenaar Toon Iding
Resultaten & mogelijke impact
 
Direct resultaat:

  • 70+ actieve deelnemers op 28 augustus 2022
  • Verhalen gedeeld en vastgelegd, o.a. in Archeologie Magazine en het Brabants Dagblad
  • Versterking van verbinding tussen buurt, bouwers en erfgoed

Het project laat zien dat erfgoed en projectontwikkeling elkaar kunnen versterken. Het betrekken van bewoners én bouwers draagt bij aan eigenaarschap en positieve energie rond nieuwe ontwikkelingen.
In de media 

Gerelateerde projecten
Bekijk meer van onze bouwrituelen.

Dit project werd uitgevoerd volgens de principes van het FARO-verdrag voor participatief erfgoed en maakt deel uit van de #vaniknaarwij-beweging in 's-Hertogenbosch.
Nadat Renske van Dillen haar gedicht voorlas aan het pand werd het stil. Met een schep cement verankerde eigenaar Toon eigenhandig alle muntjes in de vorm van het kruis.   

Iedereen die was gekomen vond het waardevol dat ze onderdeel uitmaakte van het bouwritueel. Men geloofde  in het feit dat met alle positieve intenties , de lucht geklaard hebben voor de nieuwe gebruikers.